رویه قضایی

رویه قضایی

تأثیرپذیری احکام محاربه از بازتاب‌های رسانه‌ای؛ تغییر و تشدید عنوان مجرمانه با نگاهی به رویۀ قضایی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 کارشناس ارشد حقوق جزا و جرم‌شناسی، دانشکدۀ حقوق، دانشگاه قم، قم، ایران
2 استادیار گروه حقوق جزا و جرم‌شناسی، دانشکدۀ حقوق، دانشگاه قم، قم، ایران
چکیده
تغییر و تشدید عنوان مجرمانه به این دلیل رخ می‌دهد که در هنگام بازتاب رسانه‌ای جرم، دستگاه عدالت کیفری جهت اقناع مردم و رسانه‌ها، رفتار ارتکاب‌یافته توسط مجرم را به علت وجود مرز باریک میان عنصر مادی دو یا چند جرم، با جرم شدیدتر انطباق می‌دهد؛ مصداق اعلیٰ و اجلای سخن مذکور، خلط نمودن جرم محاربه با جرایم سرقت مسلحانه، بغی، قدرت‌نمایی با چاقو، سلب آسایش عمومی و جرایم ضد امنیت داخلی و خارجی (موضوع مواد 498 الی 512 کتاب پنجم قانون مجازات اسلامی) می‌باشد که پس از انتساب اتهام جرم محاربه، متهمان، به شدیدترین مجازات از میان چهار مجازات محاربه که اعدام باشد در دادگاه بدوی و در برخی موارد در دیوان عالی کشور، محکوم گردیده‌اند. روش تحقیق به صورت توصیفی تحلیلی بوده که با استفاده از منابع کتابخانه‌ای (کتب، مقالات، سایت‌های خبرگزاری) و همچنین مصاحبه با قضات دادسرا، دادگاه و اساتید دانشگاه صورت پذیرفته است و همچنین روش نمونه‌کاوی پرونده‌های مورد بررسی در این تحقیق، روش نمونه‌گیری گلوله برفی می‌باشد. نتایج تحقیق حاکی از این است که انتساب اتهام جرم محاربه به متهمان از سوی دستگاه قضایی، به دستاویز امنیتی و تنبیهی تبدیل گشته و همچنین می‌توان با بیان موضوع نقض احکام بدوی از سوی دیوان عالی کشور در جرایم دچار بازتاب رسانه‌ای،  بر وجود تأثیر رسانه بر صدور احکام سنگین از سوی دادگاه بدوی و حاکمیت عوام‌گرایی به جای نخبه‌گرایی بر پرونده، صحه گذاشت.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

دوره 1، شماره 1 - شماره پیاپی 1
فروردین 1404
صفحه 125-141

  • تاریخ دریافت 05 اسفند 1403
  • تاریخ بازنگری 12 خرداد 1404
  • تاریخ پذیرش 15 اردیبهشت 1404