رویه قضایی

رویه قضایی

مطالبۀ خسارت معنوی ناشی از وقوع اشتباه در باروری‌های پزشکی با نگاهی به رویۀ قضایی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشیار گروه حقوق خصوصی، دانشکدۀ حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران
2 قاضی دادگستری، دکتری حقوق خصوصی، دانشکدۀ حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران
چکیده
وقوع اشتباه در روند درمان ناباروری در محیط آزمایشگاهی و توسط هیأت درمان محتمل است. درجۀ تأثیر اشتباهات نیز متفاوت است و برخی اشتباهات حیات و سلامت جنین یا اهداگیرنده و یا هر دو را به خطر می‌اندازد که به عبارتی اشتباهات مهم و اساسی است و برخی اشتباهات نیز قابل اغماض است و تأثیر چندانی بر حیات جنین، طفل و یا اهداگیرنده ندارد. با پذیرش تحقق اشتباه حین درمان ناباروری، در صورت بروز ضرر، نظام جبران خسارات قابل اعمال است؛ درحالیکه مطالبۀ خسارت معنوی در برخی مصادیق که منجر به بروز صدمات غیرعمدی مستوجب دیه به حیات و سلامت اهداگیرنده، جنین یا طفل شود، با تردید مواجه است. رویکرد مقنن در قانون مسئولیت مدنی جواز مطالبه خسارت معنوی است؛ اما تبصره 2ماده 14قانون آیین دادرسی کیفری مانع مطالبۀ خسارت معنوی در جرایم مستوجب دیه و تعزیرات منصوص شرعی است و وقوع اشتباه در صورتی که منجر به پرداخت دیه شود، امکان مطالبۀ خسارت معنوی را با تردید مواجه می‌نماید. رویۀ قضایی نیز در حال حاضر امکان مطالبه خسارت معنوی ناشی از بروز صدمات بدنی غیرعمدی مستوجب دیه را قابل مطالبه نمی‌داند؛ مگر اینکه خسارت معنوی ذیل ضرر و زیان مادی و جسمانی مطالبه گردد. مطالبه خسارت معنوی، به‌عنوان جبران خسارت مادی به مفهوم عام و در قالب وجه نقد و یا اموال و همچنین حمایت‌های روحی و روانی همچون روانکاوی امکان‌پذیر است. به علاوه اصلاح تبصره 2 ماده 14 قانون آیین دادرسی کیفری در جهت مطالبۀ خسارت معنوی ناشی از حوادث پزشکی ضروری است. پیش‌بینی صندوق تامین خسارات (ازجمله جبران خسارت معنوی) ناشی از حوادث پزشکی نیز راه حل مطلوبی به‌نظر می‌رسد.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

  • تاریخ دریافت 29 بهمن 1403
  • تاریخ بازنگری 27 تیر 1404
  • تاریخ پذیرش 23 تیر 1404